Overheden produceren geen welvaart; zij herverdelen bestaande middelen via belastingen of inflatie.
Overheidsinterventies verstoren het vrije handelsverkeer en de werking van markten. Zij leiden, vaak elders en buiten het directe zicht, tot nieuwe problemen of schaarste. Die vormen op hun beurt aanleiding voor verdere interventies. Zo ontstaat een opeenstapeling van maatregelen.
Deze dynamiek van ingrijpen en neveneffecten leidt tot een proces van uitdijende centrale sturing, dat uiteindelijk uitmondt in vergaande socialisatie en socialisme.
Wat als ‘marktfalen’ wordt aangeduid, is vaak het gevolg van eerder ingrijpen door de overheid.
Waar prijsvorming wordt verstoord, verdwijnen ook de voorwaarden voor rationele economische afweging.
Zonder particulier eigendom en vrije prijsvorming wordt het onmogelijk om middelen op de economisch meest verantwoorde manier te gebruiken.
Marktmacht en beperkingen van concurrentie ontstaan doorgaans niet op vrije markten, maar door regulering en privileges die door overheden worden gecreëerd.
Economische conjunctuurschommelingen en financiële instabiliteit worden vaak gezien als kenmerk van kapitalisme en vrije markten. De Oostenrijkse traditie laat echter zien dat zij een gevolg zijn van geldschepping en rentemanipulatie door centrale banken, gefaciliteerd door overheden.
Door kunstmatig lage rentevoeten investeren ondernemers meer en sparen consumenten minder dan nodig is om alle investeringsprojecten te kunnen afronden. Zo ontstaat een structuur van waninvesteringen die niet houdbaar is.
Wanneer de geldschepping afneemt en de werkelijke verhouding tussen sparen en consumeren zichtbaar wordt, blijkt dat veel van deze investeringen niet kunnen worden voltooid. De noodzakelijke correctie leidt dan tot economische neergang.
Het monopolie op geld- en kredietcreatie maakt het overheden makkelijker om schulden aan te gaan en meer uit te geven dan belastingen opleveren.
Niet vrijheid is het probleem, maar centrale sturing en dwang.
Blijf op de hoogte van nieuwe publicaties, lezingen en analyses over economie, vrijheid en maatschappelijke ordening vanuit het perspectief van het Mises Instituut Nederland.
Het Mises Instituut Nederland bevordert kennis en begrip vanuit het perspectief van de Oostenrijkse School van economie en de beginselen van een vrije samenleving.