Dit artikel is geschreven door Tom van Lamoen.
Er is iets merkwaardigs aan de hand in Amerika. De problemen die de gigantische staatsschuld met zich mee brengt zijn niet goed meer te verbloemen. Recente pogingen van de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent om de rente op Amerikaanse staatsobligaties omlaag te krijgen zijn ongeëvenaard.
Op het eerste gezicht is het simpel: de rente loopt op, dus Treasury koopt zelf langlopende staatsobligaties terug. Meer vraag betekent een hogere obligatieprijs en dus een lagere rente.
Probleem opgelost.
Alleen is dat niet wat er werkelijk gebeurt. De Amerikaanse overheid heeft geen magische geldmachine. Ze heeft een grote bankrekening bij de Federal Reserve: de Treasury General Account (TGA). Dit is te vergelijken met onze eigen schatkist van de staat. Daar staat momenteel ongeveer 950 miljard dollar op. Bessent kan een deel daarvan gebruiken voor de terugkoop van langlopende obligaties.
De aanleiding is duidelijk. De 30-jarige Amerikaanse rente liep in augustus op tot ongeveer 5,34 procent, het hoogste niveau sinds 2007. Voor een overheid met ongeveer 40 biljoen dollar schuld is dat problematisch: hoe hoger de rente, hoe duurder nieuwe schuld en het herfinancieren van bestaande schuld worden.
Op 19 augustus kondigde Bessent daarom aan dat Treasury bepaalde buybacks zou vergroten van maximaal 2 miljard naar minimaal 4 miljard dollar per operatie. De nieuwe grotere operaties beginnen op 9 september.
De markt reageerde onmiddellijk. De 30-jaars rente zakte richting 5,18 procent. Maar wat gebeurde er vervolgens? vervolgens liep ze alweer op richting 5,24 procent. Dat is belangrijk. De markt had de interventie gezien en vervolgens grotendeels naast zich neergelegd. Want vier miljard dollar klinkt enorm, maar tegenover 40 biljoen dollar schuld is het een druppel.
Fake news
Vervolgens kwam een interessanter idee: waarom zou Treasury de buybacks financieren met nieuwe schuld? Waarom niet het geld gebruiken dat al op de bankrekening staat? Daarmee wordt de TGA interessant.
Stel dat Treasury 100 miljard dollar uit die kas gebruikt om langlopende obligaties terug te kopen. Dan stijgt de vraag naar 30-jarige Treasuries.
De prijs stijgt.
De rente daalt.
Maar de TGA daalt tegelijkertijd met 100 miljard. En dit geld is dus een landelijke buffer voor lopende uitgaven van de overheid. Geen strategische reserve die gewoonweg uit te geven is zonder consequenties.
De overheid moet ondertussen gewoon haar rekeningen blijven betalen: salarissen, pensioenen, rente, defensie enzovoort. Dus moet die kas later weer worden aangevuld. En hoe doet Treasury dat? Door opnieuw schuld uit te geven.
Dat kan bijvoorbeeld via kortlopende T-bills. En daarmee wordt de essentie zichtbaar: Je hebt de schuld niet opgelost. Je hebt haar anders verdeeld en het moment waarop je haar financiert verschoven.
De Treasury Twist
Dat is waarschijnlijk precies het idee. Minder langlopende schuld, 30-jarige obligatie terugkopen. Meer kortlopende schuld, T-bills uitgeven.
De totale schuldenberg verandert daardoor nauwelijks. Maar de looptijd verandert wel. Dat kan tijdelijk gunstig zijn wanneer de korte rente lager ligt dan de lange rente. Bessent probeert zo de lange rente te beïnvloeden zonder dat de Federal Reserve haar balans hoeft uit te breiden. Reuters omschreef dit als een soort “Treasury twist”.
Financieel lijkt dat slim. Maar slim is niet hetzelfde als een oplossing. Want de markt ziet het juist als wanhopigheid en zwakte. En daardoor zie je net als bij de eerste ingreep dat het onder de streep niets doet.
Dat is ook het gevaar van financial engineering.
Je kunt:
Maar je kunt daarmee niet het fundamentele probleem wegtoveren: de Amerikaanse overheid geeft structureel meer uit dan zij binnenkrijgt.
Daarom moeten we vooral kijken naar wat de obligatiemarkt doet.
Op 19 augustus daalde de 30-jaars rente fors na Bessents aankondiging. Vervolgens liep ze weer op.
Vandaag, 26 augustus, staat de 30-jaars rente rond 5,17–5,19 procent. Dat is lager dan de recente piek, maar de daling kan niet volledig aan Bessent worden toegeschreven; ook economische cijfers en olieprijzen spelen een rol.
De markt wint altijd
Beleggers kijken niet alleen naar de vraag of Treasury vandaag een paar miljard dollar koopt. Ze kijken naar hoeveel nieuwe schuld er morgen, volgende maand en volgend jaar op de markt komt.
Kijk daarom niet naar de rook De komende maanden zijn de interessantste cijfers niet de persconferenties, maar de geldstromen: Hoeveel schuld geeft Treasury uit? Hoeveel daarvan zijn T-bills? Hoeveel langlopende obligaties? Hoe snel loopt de TGA leeg? En tegen welke rente wil de markt die schuld nog hebben? Alleen de feiten zijn belangrijk.
Bessent kan de rente tijdelijk beïnvloeden. Hij kan de marktstructuur veranderen. Hij kan tijd kopen. Maar hij kan geen belastinginkomsten creëren met een obligatiebuyback. Hij kan het begrotingstekort niet wegboeken met een TGA-transactie. En hij kan 40 biljoen dollar schuld niet laten verdwijnen door de looptijd ervan te veranderen.
Dat is precies waarom we financial engineering moeten zien voor wat het is: het verschuiven van geldstromen, looptijden, risico’s en verwachtingen. Kick the can down the road!
De persconferenties van de FED of de Treasury zijn letterlijk een toneelstuk van de wizard of OZ die niet doorheeft dat zijn gordijn al open staat.
En de markt weet dat.
Blijf op de hoogte van nieuwe publicaties, lezingen en analyses over economie, vrijheid en maatschappelijke ordening vanuit het perspectief van het Mises Instituut Nederland.
Het Mises Instituut Nederland bevordert kennis en begrip vanuit het perspectief van de Oostenrijkse School van economie en de beginselen van een vrije samenleving.
